ÖNSÖZ

Dünya kültür mirasının en değerli bileşenlerinden biri olan Kapadokya, her yıl dünyanın dört yanından gelen bir milyonu aşkın konuk ağırlıyor ve tüm çabalarını onlara tarih, kültür ve doğanın benzersiz bir bileşimini sunarken, Türk misafirperverliğinin en iyi örneklerini sergileme üzerinde yoğunlaştırıyor.

İnsan faaliyetlerinin mekandan bağımsızlaşmaya başladığı küreselleşen dünyada, Kapadokya farklı bir ev sahipliği görevini üstlenmeye hazırlanıyor. Kapadokya'yı önce turist olarak ziyaret eden konukların bir kısmı zamanlarının büyük kısmını burada geçirmeye, yöreye yerleşerek işlerini buradan yürütmeye, burada mülk edinmeye, evlenmeye karar veriyorlar.  Kapadokya, yörede uzun süreli ikamet etmek isteyen yabancı hemşehrilerin yanı sıra, yüzyıllar boyunca çeşitli dönemlerde insanlar için bir sığınma ve güvenlik ortamı sağlamış olan tarihini anımsatmak istercesine çok sayıda mülteciye de geçici ev sahipliği yapıyor.

Kapadokya Yerel Gündem 21, özel ilgi gruplarından biri olarak tanımladığı yabancı hemşehriler ile yürüttüğü çalışmalarda, yabancıların Türkiye'de ikamet etme, taşınır ve taşınmaz mülk edinme, evlenme ve vatandaşlık işlemleriyle ilgili sorunlarında rehberliğe ihtiyaçları olduğunu saptamış ve bu ihtiyaçların karşılanması amacıyla ilgili mevzuatı "Yabancılar için Rehber" başlıklı bir kitapçık içinde derlemeye karar vermiştir.

Yabancı hemşehrilerimizin dile getirdiği sorunlar temel alınarak ilgili kurumlar tarafından hazırlanan, yine onların değerlendirmesine sunularak son halini alarak hizmete sunulan bu rehberin yabancı konuklarımızın burada geçirecekleri günleri daha huzurlu ve mutlu kılmasını diliyoruz.

Doç. Dr. Yusuf Erbay

Nevşehir Valisi


PREFACE

Cappadocia, a precious component of the world cultural heritage, hosts more then one million tourists from all over the world every year and concentrates its efforts on providing them with an unequalled composition of history, culture and nature along with the best examples of Turkish hospitality.

In a globalising world where human activities are getting independent of spatial restrictions, Cappadocia is preparing to assume a new role as a host. Some of the foreign visitors who come to Cappodocia, first as tourists, decide to spend more of their time in the area, settle down and run their business, acquire real estate and get married in the region. Along with foreign residents who seek long term residents in the area, Cappacocia, as a reminder of its history which provided shelter and security for people throughout the centuries temporarily hosts refugees.

Cappadocia Local Agenda 21 activities with foreign residents as one of the interest groups revealed that they needed guidance on issues such as obtaining residence permits, acquisition of real estate, marriage and citizenship procedures and decided to document the relevant laws and legislation in a booklet titled "Guidebook for Foreigners"

We hope that this booklet, prepared by responsible government agencies with a view to address the problems raised by foreign residents of Cappadocia and finalized in consultation with the end users will ensure for them a happier and peaceful residence in our region.

Assoc. Prof. Dr. Yusuf Erbay

Governor of Nevşehir


YABANCININ OTURMA İZNİ

İlk defa ikamet izni alacak yabancıların, vize veya vize muafiyet süreleri bitmeden emniyet makamlarına müracaatta bulunmaları icap etmektedir. Nitekim 5683 sayılı Yabancıların Türkiye'de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanunun 3. maddesi, "Türkiye'de bir aydan fazla kalacak yabancılar bu müddet bitmeden ikamet tezkeresi almak için gerekli beyannameyi doldurmak üzere yetkili emniyet makamlarına bizzat veya bilvasıta müracaat etmekle ödevlidirler. Bu beyanname hiçbir harç ve resme tabi değildi," hükmünü içerir.

İlk defa ikamet izni başvurusunda bulunacak yabancılardan vizeye tabi ülke vatandaşlarının vize süresi; vize muafiyetine sahip ülke vatandaşlarının ise muafiyetin bahşettiği süre sona ermeden emniyet makamlarına başvurularını yapmış olmaları gerekir. Yabancıların belirtilen bu prosedür içerisinde yapmış oldukları ikamet izni başvuruları, İçişleri Bakanlığının vermiş olduğu yetki üzerine ya valiliklerce doğrudan ya da valilik tarafından İçişleri Bakanlığı'ndan sorulmak suretiyle sonuçlandırılır. Yapılan inceleme sonucunda yabancının ikamet izni talebi uygun görülmemişse, yabancı en kısa sürede Türkiye'yi terk etmek zorundadır. Talepleri uygun bulunan yabancılara ise ikamet ettikleri İlin Emniyet Makamları tarafından "Yabancılara Mahsus İkamet Tezkeresi" adında bir belge düzenlenir. Bir yabancı uzun süreli kalmak üzere Türkiye'ye gelmeyi düşünüyorsa, ülkesindeki,  Türkiye temsilciliğinden bu amacına uygun vize almalıdır.TÜRKİYE'DE BULUNMA AMACINA GÖRE  İKAMET TEZKERELERİNİN TANZİMİ

UZUN SÜRELİ KALMAK ÜZERE GELENLER: Uzun süreli kalmak üzere Türkiye'ye gelecek yabancıların Türkiye'nin dış temsilciliklerinden bu amaca yönelik vize almak suretiyle gelmeleri esastır. Bu tür vizelerle gelen, ikamet etmek istediği ilde Yabancılar Şube Müdürlüğüne, Yabancılar Şube Müdürlükleri bulunmayan İllerde Pasaport ve Yabancılar Şube Müdürlüğüne müracaat ederek ikamet tezkeresi almak zorundadır. Müracaat esnasında şubelerde bulunan ikamet beyan örnekleri (Bkz. Ek:A) tanzim edilerek,  A ve B Ülkesi Vatandaşı olup bu tür vize ile gelenlere, talepleri halinde vize sürelerine bakılmaksızın ilk etapta bir yıllık ikamet izni res'en verilir.

A GRUBU ÜLKELERİ: ABD, Almanya, Avustralya, Avusturya, Belçika, Danimarka,Finlandiya, Fransa, Hollanda, İngiltere, İrlanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Japonya, Kanada, Lüksenburg, Norveç, Portekiz, Yeni Zelanda, Yunanistan

B  GRUBU ÜLKELERİ : A grubu ülkeleri dışında kalan tüm ülkelerdir.

TÜRK VATANDAŞI İLE EVLİ OLANLAR: Türk vatandaşı ile evlenen yabancılar, yasal süreler içinde evlilik cüzdanı ile Pasaport ve Yabancılar şube Müdürlüğüne müracaat ederek res'en ikamet tezkeresi verilir. 

ÇALIŞMAK ÜZERE GELENLER: Türkiye'de çalışacak yabancıların sırasıyla şu işlemleri tamamlamış olması gerekmektedir.

1.    Çalışma izni alınması:

a)     6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu Kapsamında verilen izinler (Turizm İşletme Belgesiz Yerlerde Çalışma İzni, Hazine Müsteşarlığı Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından verilir)

b)    2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında verilen izinler (Turizm Bakanlığınca verilir)

c)     3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında verilen izinler (Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından verilir)

d)    6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu kapsamında verilen izinler (Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından verilir)

e)     2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu kapsamında verilen izinler (YÖK tarafından verilir)

f)     2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye'de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanun kapsamında verilen izinler (çalışma izinleri ilgili kuruluşların uygun görüşleri ile İçişleri Bakanlığınca verilir)

g)     6326 sayılı Petrol Kanunu kapsamında verilen izinler (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının uygun görüşleri ile İçişleri Bakanlığınca verilir)

h)    Kamu Kurumlarında İstihdam Edilecek Yabancılara verilen izinler (İçişleri Bakanlığınca verilir)

 ı)    Spor Kulüplerinde Çalışacak Yabancılara verilen izinler (Gençlik ve Spor Genel 

Müdürlüğü veya ilgili Federasyonların uygun görüşleri ile İçişleri Bakanlığınca verilir)

i)      Eğitim ve Öğretim Kurumlarında Öğretmen Olarak Çalışacak yabancılara verilen İzinler (Hazine Müşteşarlığı tarafından verilir)

j)      Yabancı Devletlerin Türkiye'deki Kültür Kurumları ile Dini, Hayri ve Sıhhi Müesseselerinde Çalışacak Yabancılara verilen izinler (Diplomatik Kanaldan Dışişleri Bakanlığı aracılığı ile verilir)

k)    3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanunu kapsamında Verilen izinler (Kültür Bakanlığının uygun görüşleri ile İçişleri Bakanlığınca verilir)

2.    Türkiye'nin dış temsilcilikleri kanalıyla çalışma vizesi alınması

1.     Çalışma vizesine istinaden Emniyet makamlarından çalışma meşruhatlı ikamet

      tezkeresi alınması

YABANCILARA YASAK OLAN MESLEKLER VE SANATLAR: Hakimlik, Savcılık, Avukatlık, Noterlik, Doktorluk, Dişçilik, Ebelik, Hastabakıcılık, Eczacılık, Veterinerlik, Gözlükçülük, Özel hastanelerde sorumlu müdürlük  ile 2007 Sayılı ve 815 sayılı Kanunlarda belirtilen Türk Vatandaşlarına tahsis edilen işleri yapamazlar.

ÖĞRENİM AMAÇLI GELENLER: Türkiye'ye öğrenim meşruhatlı vize ile gelerek ilk, orta, lise, lisans ve lisanüstü düzeyde öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrenciler, öğrenim üzere ikamet izni taleplerini ilgili valiliğe yaparlar. Söz konusu talep değerlendirildikten sonra yabancı uyruklu öğrenciye "Öğrenim meşruhatlı ikamet tezkeresi " verilir.

TURİSTİK AMAÇLI GELEN YABANCILAR: Dış temsilciliklerimizden turistik amaçlı vize alarak veya vize muafiyet anlaşmasından istifade ederek veya hudut kapılarımızdan giriş vizesi almak suretiyle gelen A grubu ülke vatandaşlarına vize bitim tarihlerinden itibaren 3 ay daha ikamet izni valiliklerce res'en verilir.

Dış Temsilciliklerimizden Turistik amaçlı vize alarak veya vize Muafiyet anlaşmasından istifade ederek veya hudut kapılarımızdan giriş vizesi almak sureti ile gelen B grubu ülke vatandaşlarına bu vizeleri sonunda ikamet izni res'en verilmemektedir. Şayet bu yönde başvurular olursa talepleri Bakanlığa aktarılmadan olumsuz olarak neticelendirilir ve konu yabancıya yazılı olarak tebligat yapılır, yapılan tebligatta B grubu ülke vatandaşına ülkemizde

daha uzun kalabilmesinin ancak Dış Temsilciliklerimizden amaçlarına uygun vize alarak gelmeleri halinde mümkün olduğu belirtilir.

GEÇİCİ SIĞINMA AMAÇLI GELENLER: Ülkemize üçüncü bir ülkeye gitmek için gelerek geçici sığınma talebinde bulunmak isteyen yabancıların Türkiye'ye giriş tarihinden itibaren 10 gün içerisinde müracaat etmesi gerekir.

SIĞINMACI: Irkı, dini milliyeti, belirli bir toplumsal gruba üyeliği veya siyasi düşünceleri nedeniyle takibata uğrayacağından haklı olarak korktuğu için vatandaşı olduğu ülke dışında bulunan ve vatandaşı olduğu ülke himayesinden istifade edemeyen veya korkudan dolayı istifade etmek istemeyen yada uyruğu yoksa ve önceden ikamet ettiği ülke dışında bulunuyorsa oraya dönmeyen veya korkusundan dolayı dönmek istemeyen yabancıdır.

Yasal süre içerisinde müracaat eden sığınmacıların Mülteci –Sığınmacı Kayıt Formu (Bkz Ek B) Mülteci-Sığınmacı Mülakat Formları, Parmak izleri ve kendi el yazısı ile alına Deklarasyon (Özgeçmişi ve sığınma sebeplerini içeren yazı) alınarak bir nüshası İçişleri Bakanlığı'na gönderilir. Bakanlıktan gelecek talimat doğrultusunda yabancı hakkında gerekli işlemler yapılır.

İKAMET İZNİ VERİLMEYECEK YABANCILAR:

Aşağıdaki özellikleri taşıyan yabancılara ikamet izni verilmez:

a)     İş tutmak amacı ile gelip de kanunlarla Türk vatandaşlarına tahsis edilmiş bir işi tutmak isteyenler (yabancıların Hakimlik, Savcılık, Avukatlık, Noterlik, Doktorluk, Dişçilik, Ebelik, Hastabakıcılık, Eczacılık, Veterinerlik, Gözlükçülük, Özel hastanelerde sorumlu müdürlük, Dalgıçlık, Çalgıcılık, Fotoğrafçılık, Berberlik, Simsarlık, Elbise kaset ve Kundura imalciliği, inşaat demir ve ahşap sanayii işçilikleri vs işleri yapmaları yasaktır)

b)    Türk kanun veya örf ve adeti veya siyasi icapları ile telif edilmeyecek durumda  olan veya faaliyette bulunanlar

c)     Türkiye'de kalmak istediği müddet zarfında yaşamak için gerekli maddi imkanları meşru bir şekilde temin edemeyeceği sabit olanlar,

d)    Türkiye'ye girmesi yasak olup da her nasılsa girmiş bulunanlar,

e)     Türkiye'de oturduğu müddet içinde huzur ve asayişi ihlal edenler

YABANCININ TÜRKİYE'DE ARAÇ EDİNMESİ

Ülkemizde araç alan yabancılar bulundukları İl Emniyet müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme şube müdürlüklerine müracaat ederek almış oldukları araçlarını üzerlerine tescil ettirebilirler. Bu işlemler için Türk Vatandaşlarına uygulanan kurallar yabancılar için de geçerlidir. Ancak, geçici oturma iznine sahip yabancılara "MA" ibareli misafir plaka verilir. Yabancılar bu araçları diledikleri gibi alıp satabilirler. Bunun için aşağıdaki belgelere sahip olmaları gerekir:

1.     Sahiplik belgesi

2.     Teknik belge-karayolu uygunluk belgesi

3.     Mali sorumluluk sigorta belgesi

4.     Çevre kirilliğini önleme fonu hesabına yatırılması gereken miktarın ödendiğini gösterir belge.

 

YABANCININ TÜRKİYE'DE TAŞINMAZ MAL EDİNMESİ

Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye'de taşınmaz mal edinmeleri karşılıklılık ilkesine bağlıdır. Yani, taşınmaz mal (ev, arsa gibi mülk) edinmek isteyen kişinin ülkesi ile Türkiye arasında bu konuda anlaşma yapılmış ve iki ülke vatandaşlarının taşınmaz mal edinebilme hakkının karşılıklı olarak tanınmış olması gerekir.

Türkiye'de taşınmaz mal edinmek isteyen kişi bu malı, ancak belediye sınırları içindeyse alabilir. Belediyesi olmayan köy sınırları içinde böyle bir mülkün edinilmesi olanaksızdır. Ayrıca alınacak mülkün askeri yasak bölge içinde de olmaması gerekir.

Ülkemizde taşınmaz mal edinmek isteyen kişi, öncelikle bulunduğu yerin Tapu Sicil Müdürlüğüne sözlü olarak başvurmalıdır. Başvuru sırasında, ülkesinin kendisine verdiği kimlik kartını yanında bulundurmalıdır. Tapu Sicil Müdürlüğü, başvuru sırasında alacağı kişisel bilgileri ilgili makamlara iletip, söz konusu mülkün yabancı kişi ya da kuruma satılıp satılamayacağını sorar. Eğer satın alınmak istenen mülk için başka bir yasal kısıtlayıcı neden yoksa satış işlemlerine başlanabilir.

Satış işlemleri sırasında Tapu Sicil Müdürlüğünde yapılacak işlemler için satıcı Türk vatandaşı; nüfus cüzdanı, vergi numarası ve 1 fotoğrafını yanında bulundurmalıdır. Alıcı olan yabancı da; kimlik kartı ve 2 fotoğrafını yanında bulundurulur. İşlem tamamlanır ve ilgiliye tapu senedi verilir. Ayrıca yabancılarla ilgili form tanzim edilerek Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (Yabancı İşler Daire Başkanlığı)na gönderilir.

Türk vatandaşı olduğu halde Bakanlar Kurulundan izin alarak Türk vatandaşlığından çıkan kişiler, bu işlemler sırasında vatandaşlığını kazandıkları ülkenin verdiği kimlik kartını kullanmalıdırlar. Bu kişiler, kendi adına işlemleri yapması için bir vekil tayin edeceklerse, vekaletnamenin yurt dışında bir noter, Başkonsolosluk ya da Türkiye'de bir noterden onaylı olması gerekir. Vekaletname ile birlikte, vatandaşlıktan Bakanlar Kurulu kararıyla çıktıklarını gösteren belgenin Başkonsolosluk ya da noter onaylı bir örneğini de vekil tayin ettikleri kişiye vermelidirler. Ayrıca vekil tayin edilen kişi, nüfus cüzdanı ile alıcı ise 2, satıcı ise 1 adet fotoğrafını yanında bulundurmalıdır.

YABANCININ TÜRKİYE'DE EDİNİLEN TAŞINMAZ MALLARLA İLGİLİ RUHSAT VE VERGİ İŞLEMLERİ

Yabancıların Türkiye'de edindikleri taşınmaz mallarla ilgili ruhsatlar ve vergi işlemleri Türk vatandaşlarına uygulanan işlemlerle aynıdır ve bağlı bulundukları belediyeler tarafından yürütülür.

BELEDİYE SINIRLARI İÇİNDE İNŞA EDİLECEK BİNALAR İÇİN YAPI RUHSATI ALINMASI

Belediye sınırları içinde inşa edilecek binalar için yapı ruhsatı alınması ile ilgili dosyanın kabulünde istenecek belgeler Ek ........'de yer almaktadır. Ek 1'de belirtilen belgeler tamamlanmadan dosya kabul edilmez. Proje kapaklarındaki tüm bilgilerin eksiksiz doldurulması gerekir.

İnşaatın tamamlanmasından sonra düzenlenecek yapı kullanma izin belgesi için istenen belgeler şunlardır:

1.     SSK İlişik Kesme Belgesi (Soğuk Damgalı)

2.     Vergi Dairesi İlişik Kesme Belgesi

3.     Çevre Sağlığı Raporu

4.     Sığınak var ise Sığınak Komisyonu Uygundur raporu

TAŞINMAZ MALLARIN VERGİ BEYANNAMELERİ

BİNA, ARSA VE ARAZİ VERGİSİ BEYANNAMELERİ: Taşınmaz malların vergi beyannameleri bağlı bulundukları belediyelere verilir. Ekli formlarda da görüldüğü gibi arsa için turuncu, arazi için yeşil, bina için de mavi beyanname doldurulduktan sonra aşağıdaki belgelerle birlikte belediyeye başvurulması gerekir.

1.     Tapunun fotokopisi

2.     Nüfus kağıdının fotokopisi

3.     150.000 TL tutarında damga pulu

4.     Bina, Arsa ve Arazi beyanının doldurulmuş örneği

ÇEVRE TEMİZLİK VERGİSİ BEYANNAMESİ: Belediye sınırları içinde yaşayanların bağlı bulundukları belediyeye ödemekle yükümlü oldukları Çevre Temizlik Vergisi Bildirimi için ekteki formun doldurulması gerekmektedir. Beyanneme nüfus kağıdının bir fotokopisi ile birlikte belediyeye verilecektir.

BELEDİYE SINIRLARI DAHİLİNDE İŞYERİ AÇMA VE ÇALIŞTIRMA RUHSATI ALINMASI

Belediye sınırları dahilinde işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alınması için başvuru mercii yine belediyelerdir. Bunun işlemler için gerekli belgeler şunlardır:

1.     Tapu veya Yapı Kullanma İzin Belgesi fotokopisi

2.     Kira Kontratı fotokopisi

3.     Vergi Levhası fotokopisi

4.     Bağlı bulunduğu Oda Kayıt fotokopisi

5.     İmar Müdürlüğü Raporu

6.     İtfaiye Müdürlüğü Raporu

7.     Ustalık Belgesi

8.     Şirketlerde Ana Sözleşme Örneği fotokopisi

9.     2 Adet resim (şirketler için kaşe)

10.  Yarım kapaklı dosya

11.  200.000 TL tutarında damga pulu

BELEDİYE SINIRLARI İÇİNDEKİ İŞYERLERİNDE PAZAR/TATİL RUHSATI ALINMASI

Belediye sınırları içindeki işyerlerinde Pazar/tatil ruhsatı alınması için gerekli belgeler şunlardır:

1.     İşyeri Ruhsatı fotokopisi

2.     2 Adet resim

3.     Tütün satıcıları için Tütün Satış Belgesi

YABANCININ TÜRKİYEDE NÜFUS VE VATANTAŞLIKLA İLGİLİ İŞLEMLERİ

YABANCININ KANUN YOLU İLE VATANDAŞLIK KAZANMASI

Kanun yolu ile vatandaşlığı kazanma nesep, doğum yeri ve evlenme sebepleriyle de olabilir.

NESEP: Bir kişiyi babaya ve anaya bağlayan kan bağı olarak yeni doğan çocuğun Türk vatandaşlığını kazanmasında nesep birinci derecede rol oynar. Bu bakımdan kanun, neseple kazanılan vatandaşlığı;

             A- Doğum

             B- Hal değişikliği

             C- Evlat edinme

             Başlıkları ile ayrı ayrı üç maddede göstermiştir.


A.    Doğum

Türkiye içinde veya dışında Türk babadan olan ya da Türk anadan doğun çocuklar doğumdan başlayarak Türk vatandaşıdırlar.

Çocuğun doğumla Türk vatandaşlığını kazanması için ana ve babadan yalnız birinin doğum tarihinde Türk vatandaşı olması yeterlidir. Diğerinin yabancı olması bu sonucu etkilemez.

B. Hal Değişikliği           

Yabancı uyruklu bir kadınla Türk vatandaşı bir erkeğin evlilik dışı münasebetinden doğan çocuk, Medeni Kanun Hükümlerine göre;

a)     Nesebin tashihi,

b)    Babalığın hükümle tahakkuk etmesi,

c)     Tanıma,

 yollarından biri ile bir Türk uyruklu erkeğe nesep bağı ile bağlanırsa, doğumdan başlayarak Türk vatandaşı olur.

C. Evlat Edinme

Evlat edinme ile evlatlığın vatandaşlığı değişmez. Ancak evlatlık, reşit olmamak şartıyla birlikte;

a)     Vatansız ise,

b)    Ana babası bulunmamışsa,

c)     Ana veya babanın nerede olduğu bilinmezse,

a)     bir Türk tarafından evlatlığa alınırsa evlat edinenin vatandaşlığını kazanır.

DOĞUM YERİ: Türkiye' de doğan ve ana babalarının belli olmaması veya vatansız bulunmaları gibi sebeplerle ya da kendi ülke kanunları gereğince onların vatandaşlığını doğumla kazanamayan çocuklar, doğumlarından başlayarak Türk vatandaşı olurlar.

Türkiye' de bulunmuş çocuklar Türkiye dışında doğduğu kanıtlanmadıkça Türk topraklarında doğmuş sayılırlar.

EVLENME: Bir Türk'le evlenen yabancı kadın aşağıdaki hallerde evlenmekle Türk vatandaşlığını kazanır ve kendisine nüfus hüviyet cüzdanı verilir:

a)     Kocasının vatandaşlığına geçmek istediğini evlenme akdi sırasında  veya yabancı makamlar önünde akdedilen evlenmelerde akdi takip eden bir ay içinde yazılı olarak bildirirse

b)    Vatansız bulunursa

c)     Evlenmekle eski vatandaşlığını kaybediyorsa

YABANCILARIN TÜRKİYE'DE EVLENMESİ Türkiye'de bir Türk vatandaşı ile yabancı  veya farklı ülke vatandaşı iki yabancı, yetkili Türk evlendirme memuru  önünde evlenebilirler. Aynı devlet vatandaşı olan iki yabancı, kendi ülke kanunları yetki vermişse, o devletin Türkiye'deki temsilcilikleri önünde evlenebilecekleri gibi, yetkili Türk makamları önünde de evlenebilirler. Türk makamları önünde evlenmek isteyen yabancılar, bulundukları yerin belediyelerindeki evlendirme memurluğuna başvurarak evlenme işlemlerini başlatabilirler. Bu konudaki uygulamalar Türk vatandaşları için belirlenen uygulamalarla aynıdır. Evlendirme memurları, evlenme ehliyet belgesinin getirilmesi konusunda yabancı devlet başkonsoloslukları ile doğrudan yazışma yapabilecekleri gibi, Genel Müdürlük aracılığıyla da bu belgeleri getirtebilirler. VATANSIZ VEYA VATANDIŞLIK DURUMU BELİRGİN OLMAYANLARIN EVLENMESİ: Vatansız veya mültecilerle, vatandaşlık durumu muntazam olmayan yabancıların müracaatları evlendirme memuru tarafından kabul edilir. Bunların evlenme engellerinin bulunup bulunmadığı, Türkiye'de nüfus kaydı tutuluyorsa Genel Müdürlükten verilecek evlenme ehliyet belgesi ile henüz nüfus kaydı tesis edilmemiş ise, emniyet makamlarınca tutulan dosyalardaki bilgilere göre bu makamca verilecek belge ile belirlenir. Evlenme dosyalarında bulunacak belgeler şunlardır: 1.     Evlenme Beyannamesi (bu beyanname dört nüsha olarak düzenlenir) 2.     Fotoğraflı nüfus cüzdan örneği 3.     Sağlık raporu (Sağlık kuruluşlarında görevli sağlık ocağı tabiblerinden evlenecek olan kadın ve erkek için) 4.     Rıza belgesi (Erkek ve kadın 17 yaşını bitirmedikçe evlenemez. 16 yaşını bitiren kadın ve erkek Hakimin izni ile evlenebilirler.17 yaşını dolduran kadın ve erkek hakimin izni ile evlenebilir.Yaşlarının küçüklüğü veya hacir altına alınmış olmaları sebebiyle evlenmeleri ana, baba veya vasisinin rızasına bağlı olanlar, müracaat sırasında form-beyannameye bunların rızalarını gösterir belgeyi de eklemek zorundadır. Rıza belgelerinin imzalanmış olarak getirilmesi halinde, bu imzaların o şahıslara ait olduğunun yetkili merciler onaylanmış olması şarttır. Rıza belgeleri ana ve baba veya vasi tarafından bizzat evlendirme memurunun huzurunda da imzalanabilir. Bu takdirde imza tasdiki evlendirme memurunca yapılır. Ana ve babadan birinin ölmüş olması halinde, sağ olan veya  boşanma halinde velayet verilmiş olan tarafın imzası yeterlidir. Rıza belgesi vasi tarafından imza edildiği taktirde, vasi tayinine dair mahkeme kararı istenir veya dosyaya eklenir) 5.     Vesikalık fotoğraf. (verilecek 5 adet fotoğrafın kanunlara uygun kıyafet içerisinde, erkeklerde baş açık, cepheden ve başın yüz ile alın kısımlarını tamamen gösterir şekilde çektirilmiş olması gerekir. Kadınların yüz ve alın kısımları açık olmak kaydıyla başörtü ile çekilmiş fotoğrafları kabul edilir 6.     Evlenme ehliyet belgesi (Nüfus idarelerince aile kütük kayıtlarına dayanılarak düzenlenen ve kişinin tam künyesi  ile nüfus açısından evlenmesine engel bir halinin bulunup bulunmadığını gösteren bir belgedir Bu belgeler evlendirme memuru tarafından ilgililerin kayıtlı oldukları yer nüfus idarelerinden getirtilerek dosyasına konur. Yabancılar için, yetkili merkezi makamlar veya o devletin yerel temsilcilikleri tarafından verilmiş ve usulüne göre onaylanmış olan evlenme ehliyet belgeleri kabul edilir. Evlenme ehliyet belgelerinde kişini bekar olduğunun yada  bir şekilde evlenmesine mani halinin olmadığının belirtilmesi gerekmektedir. Evlendirme memurluklarına ibraz edilen evlenme ehliyeti belgeleri, taraf olduğumuz 20 nolu  sözleşme uyarınca, sözleşmeye taraf olan Avusturya, Almanya, İspanya, İtalya, Luksenburg, Hollanda, Portekiz, İsviçre ve Türkiye makamlarınca düzenlenmişse, çok dilli belgeler her türlü tasdik ve tercüme ile benzeri formalitelerden muaf olduğundan, bu belgeler (Bkz. Ek 2) evlenme dosyasına eklenecektir. Ancak belgelerin sıhhatinden şüphe edilmesi halinde evlendirme memurluğu, evlenme ehliyet belgesinin doğruluğunun tevsikini isteyebilir.1961 yılında Lahey'de düzenlenen "Yabancı Resmi Belgelerin Tastiki Mecburiyetinin Kaldırılması  Sözleşmesi" uyarınca ekli listede (Bkz. Ek 3) belirtilen devletlerin vatandaşlarınca ibraz edilen belgelere ait alınan sözleşmenin ekinde yer alan o belgenin  aslına uygun olduğunu  belirtilen tasdik şerhi (Apostille; Bkz. Ek 4)bulunan belgelerin Türkçe'ye çevrilmiş  tercümesinin noterce tasdik edilmiş olması yeterlidir.

Belgeyi düzenleyen yabancı ülke başkonsolosluğunun 20 nolu sözleşme ile Lahey Devletler Özel Hukuk Konferansı çerçevesinde hazırlanarak uygulamaya konulan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi'ne taraf olmayan devletlerin vatandaşlarınca ibraz edilen belgeleri ise, düzenleyen makamın yetkili olup olmadığının  tespiti ve doğruluğunun teyidi için önce ilgili kişi tarafından, düzenleyen devletin Türkiye'deki dış temsilciliğine onaylattırılacaktır. Bundan sonra Türkçe tercümesi yapılarak, noterce tasdik edilecektir. Ankara'da bulunması halinde, belgenin Dışişleri Bakanlığı'na, Belgeyi düzenleyen yabancı ülke başkonsolosluğunun diğer illerimizde bulunması halinde, o il valiliğimizde imza sirküleri mevcut ise, o yer valiliğimizce, Belgenin yabancı ülkenin yetkili makamlarından alınması halinde ise o  yerde bulunan Türk Başkonsolosluklarınca tasdik işlemi yapılabilecektir. Ancak belgelerin sıhhatinden şüphe edilmesi halinde evlendirme memurluğu, evlenme ehliyet belgesinin doğruluğunun kontrolünü isteyebilir.

Gürcistan vatandaşlarının evlenebilmesi için Ek 5 ve 6'daki Evlenme Ehliyet Belgesi kabul edilecektir.

Rus uyruklu kişilerden evlenme akdi öncesinde Rusya'nın Adalet Bakanlığı'na bağlı Evlilik İşleri dairelerinden temin edilen Evlenme Ehliyet Belgesi veya Rusya'nın Türkiye'deki dış temsilciliklerindce düzenlenecek Evlenme Ehliyet Belgesi kabul edilecektir.

TÜRK ERKEĞİ İLE EVLENEN YABANCI KADINLARIN HAKLARI: Evlenme sırasında Türk erkeği ile evlenen yabancı kadının evlenmekle Türk vatandaşlığını kaz i Türk makamları önünde evlenen yabancı uyruklu kadın ve erkeğe bir aile cüzdanı ve ayrıca istekleri üzerine çok dilli evlenme belgesi düzenlenerek veriler. Bu yabancılar, Uluslararası Kişisel Hal Komisyonu Üyesi bir devletin vatandaşı iseler, bu evlilik, gerekli kart doldurularak yabancının doğum yeri nüfus idaresine gönderilir. Evlenenlerden birinin yabancı olması halinde de aynı işlem yapılır.

Türk vatandaşı erkekle evlenip Türk vatandaşlığını kazanan yabancı kadının önceki soyadını kullanması:

Kadın evlenmekle kocasının soyadını alır, ancak evlenme anında evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla (Bkz. Ek....) kocasının soyadı önünde önceki soyadını kullanabilir. Daha önce iki soyadı kullanan kadın, bu haktan sadece bir soyadı için yararlanabilir.

Eşler Arasındaki Mal Rejimi:

Kadın ve erkeğin evlenme başvurusu sırasında hangi mal rejimini seçtiklerini yazılı olarak bildirmeleri mümkündür. Taraflar istedikleri takdirde, evlendirme memuruna başvuru sırasında, noterde düzenlenen veya eşler arasında yapılıp noterce onaylanan mal rejimi sözleşmesinin noterde tutulan tarih ve sayısı ile seçtikleri mal rejiminin medeni kanunda geçen adını yazılı olarak bildirebileceklerdir.

Türk Vatandaşı ile Evlenen Yabancı Kadının Türk Vatandaşlığını Kanun Yolu ile Kazanması; a)     Kadının evlenme sırasında vatansız bulunması, b)    Evlenmekle kendi vatandaşlığını kaybetmesi, c)     Evlenme, evlendirmeye yetkili Türk makamları önünde yapıldığı takdirde evlenme akdinin yapıldığı sırada o makama Türk vatandaşlığına  geçmek istediği yazılı olarak beyan etmesi, Türkçe ad soy ad almak istiyorsa dilekçede belirtmesi (Bkz. Ek:1) Evlenme, evlendirmeye yetkili yabancı makamlar önünde (yurt dışında) yapılmış ise evlenmeyi tescil ile görevli yurt dışında konsolosluklar, yurtiçinde nüfus müdürlükleri, evlenme akdi tarihinden başlayarak bir ay (30 gün) içinde yazılı olarak Türk vatandaşlığına geçme isteğinde bulunması koşuluna, bağlanmıştır. Buna göre; Evlenme Türkiye'de Türk evlendirme memuru tarafından yapılmış ise; a)     Başvuru evlenme akdinin icrası sırasında, kimlik bilgilerini içerecek şekilde yazılı ve imzalı olarak evlendirme memuruna verilecektir. b)    Beyan  yabancı  dille yazılmış ise, ayrıca yeminli tercüman vasıtasıyla noter huzurunda Türkçe'ye tercüme tasdik ve beyan sahibi tarafından imza edilmiş belge istenecektir. c)     Beyan Türkçe yazılmış ve beyan sahibi de Türkçe okuma yazma bilmiyorsa; Türkçe yazılan beyan, Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından tanınan Devletlerin resmi dili olmak koşulu ile kişinin ülkesi resmi diline, noter huzurunda yeminli tercüman vasıtasıyla çevrilmiş ve kişiye imzalatılıp tasdik edilmiş bir belge ayrıca istenecektir. d)    Beyan sahibinin Türkçe okuma yazma bildiğinin belirtilmesi halinde, Türkçe yazılmış olan beyan metni ilgiliye okutulup imzalattırıldıktan sonra ayrıca Türkçe okuma yazma bildiği evlendirme memurunca onaylanacaktır. (Bkz. Ek  1) VATANDAŞLIK BAŞVURUSUNUN YERİ VE ŞEKLİ: Türk vatandaşlığına alınmak için başvurulacak makamlar Yurt içinde en büyük mülki idare amirliği (Valilik İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü), yurt dışında Türk konsolosluklarıdır. Vatandaşlık Başvurusu için gerekli belgeler şunlardır: 1.     Vatandaşlık talep dilekçesi, (İl nüfus ve vatandaşlık müdürlüğünden alınacak; Bkz. Ek: 7) 2.     İkamete bağlanmış ise ikamet tezkeresi örneği 3.     Türkçe konuşma belgesi 4.     Evlenme belgesi 5.     Sağlık kurulu raporu 6.      T.C. vatandaşı eş ve yakınlarına ait açıklamalı nüfus kayıt örneği 7.     Hangi ülke vatandaşı olduğunu gösterir belge (pasaport örneği) 8.     Geçimini ve mesleğini gösterir belge Herhangi bir nedenle Türk vatandaşlığın kaybetmiş olup, yeniden vatandaşlığa alınmasını isteyen kişilerden sadece aşağıdaki belgeler istenir; 1.     Türk vatandaşlığını hangi tarihte ve ne  sebeple  kaybettikleri, biliniyor  ise dosya numaraları 2.     Başka bir devlet vatandaşlığına geçip geçmediklerini belirten dilekçe ile Türk vatandaşlığını kaybettikten sonra medeni halde değişiklik olmuş ise buna ait belge TÜRK VATANDAŞLIĞINI KAZANMADA TÜRKÇE AD VE SOYADI ALINMASI: Türk  vatandaşlığını kazanmak isteyen  yabancılar  seçtikleri Türkçe  ad ve  soyadını başvuru form-dilekçelerinde belirtmelidirler. Türk vatandaşlığına bu ad ve soyadla kabul edilirler. Bu nedenle, Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin yapılan başvurularda 18 yaşından büyük olanların kendilerine, 18 yaşından büyük olmayanların ise ana-baba yada yasal temsilcilerine Türkçe ad ve soyadı almaları önerilir.  Ancak uyarıya  rağmen, bu kişiler kendi ad ve soyadlarını muhafaza etmek isterlerse, Türkçe yazı kurallarına uygun  şekilde yazılacak olan ad ve soyadları ile  Türk vatandaşlığını kazanırlar. YETKİLİ MAKAM KARARI İLE VATANDAŞLIĞI KAZANMA GENEL OLARAK VATANDAŞLIĞA ALINMA: Vatandaşlığa alınmasını isteyen yabancılar aşağıdaki yedi bentte yazılı niteliklerin hepsine haiz iseler Bakanlar Kurulu Kararı ile Türk vatandaşlığına alınabilirler bu şartları tamamen taşımış olmak vatandaşlığa alınmak için başvuran kişiye kesin bir hak bahşetmez. Devletin egemenlik hakkını ilgilendirdiğinden alınıp alınmaması Bakanlar Kurulunun takdirine bağlıdır. Vatandaşlığa alınmada aranan nitelikler şunlardır: 1.     Vatandaşlığa alınma isteğinde bulunan kişi yabancı uyruklu ise kendi milli kanununa, vatansız ise Türk kanununa göre reşit olmalıdır 2.     Müracaat tarihinden geriye doğru Türkiye'de (5) yıl ikamet etmiş olmalıdır. (Yabancının İkameti başlığı altında açıklanmıştır.) 3.     Türkiye'de yerleşmeye karar verdiğini, taşınmaz mal edinmek evlenme, ticaret ve iş merkezini başka memleketten Türkiye'ye nakletmek, sermaye yatırımı yapmak gibi davranışlarla teyit etmiş olmalıdır 4.     İyi ahlak sahibi olmalıdır. Yani bulunduğu toplum ve muhite zararlı bir kişi olmaması, hırsızlık, kaçakçılık, sahtekarlık, ve dolandırıcılık gibi kamuoyu tarafından hoş karşılanmayan suçları ve hareketleri itiyat ve meslek haline getirmiş bulunmaması, sanat ve mesleği ile kendisine, ailesine ve bulunduğu topluma faydalı bir unsur olarak çalışan kişi olduğunu gerek oturduğu memlekette, gerekse Türkiye'de çevresine telkin etmiş bulunmalıdır. 5.     Genel sağlık bakımından kendisi, temas ettiği kişiler ve muhiti için tehlike teşkil edecek hastalığı bulunmamalıdır. Bunun resmi bir sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi gerekir. 6.     Türkçeyi en az meramını anlatacak kadar konuşabilmeli ve söyleneni anlayabilmelidir. Bu husus Milli Eğitim Müdürlüklerince belgelendirilir. 7.     Türkiye'de kendisinin ve varsa geçimi ile yükümlü olduğu kimselerin başkasına muhtaç olmadan geçimini sağlayacak gelire veya böyle bir gelir getirecek mesleğe sahip olmalıdır. İSTİSNAİ OLARAK VATANDAŞLIĞA ALINMA Yabancılar bazı hallerde İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile istisnai olarak Türk vatandaşlığına alınabilirler. Bu takdirde yabancılar için en zor şart olan beş yıllık ikamet süresi ile Türkiye'de yerleşme niyetlerini teyit eden davranışlar aranmaz. Bu istisnadan yararlanacak kişiler şunlardır: a)     Türk vatandaşlığını herhangi bir şekilde kaybetmiş olanların Türk vatandaşlığından ayrıldıktan sonra doğmuş ve rüşt yaşına girmiş çocukları, b)    Bir Türk vatandaşı ile resmen evli olanlarla bunların rüşt yaşına girmiş çocukları, c)     Genel olarak Türk soyundan olanlarla bunların eşleri ve reşit çocukları, d)    Muntazam pasaportla, iltica suretiyle veya herhangi bir şekilde Türkiye'ye gelmiş ve bir Türk vatandaşı ile karı koca hayatı yaşamaya başlamış, çocukları olmuş veya evlenmeleri kararlaşmış ve bu maksatla da Türkiye'de yerleşmiş olanlar. e)     Türkiye ye sanayi tesisleri getiren, sosyal, ekonomik veya bilim, teknik veyahut sanat alanlarında Türkiye'ye olağanüstü hizmeti geçmiş veya hizmeti geçeceği hükümetçe düşünülen kimseler, f)     Vatandaşlığa alınmalarında siyasi, idari veya herhangi bir sebeple Bakanlar Kurulunca zaruret görülenler. Bu gibi hallerde ilgililer veya ilgili kurumlar İçişleri Bakanlığına başvururlar ve bu Bakanlıkça yapılacak inceleme sonunda istisnai işlem uygun görülürse durum gerekçesi ile Bakanlar Kuruluna sunulur ve alınacak karara göre gereği yapılır.YABANCILARIN ŞARTLI VE ŞARTSIZ VATANDAŞLIĞA ALINMASI Yabancılar, şartsız veya bir şarta bağlı olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile Türk vatandaşlığına alınabilirler. Şartsız olarak vatandaşlığa alınma, Bakanlar Kurulu Kararı tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Bakanlar Kurulunca bir şarta bağlı olarak vatandaşlığa alınmasına karar verilenler için vatandaşlığa alınma kararı, bu şartın yerine getirildiğinin İçişleri Bakanlığınca tespit edildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder. İki yıl içerisinde şartların yerine getirilememiş olması halinde İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine vatandaşlığa alınma kararı Bakanlar Kurulunca iptal edilir.VATANDAŞLIĞI KAZANMANIN SONUÇLARIÇOCUKLAR Küçük çocuklar Türk vatandaşlığına alınan babalarına bağlı olarak Türk vatandaşı olular.Türk vatandaşlığına alınan kadının çocukları aşağıdaki hallerde, çocuğun milli kanunu engel olmadığı takdirde, anaya bağlı olarak Türk vatandaşı olabilirler: a)     Babanın ölmüş bulunması b)    Babanın belli olmaması c)     Babanın vatansız olması d)    Çocuğun vatansız olması e)     Velayetin anada bulunması veya babanın ölmüş olması
YABANCININ İKAMETİ Bir yabancı için ikamet deyimi Türk kanunlarına uygun olarak Türkiye'de oturmaktır. Aşağıda belirtilen iki şekildeki ikamette de aralıksız ve kesintisiz oturmak şartı aranmaz.
a)     Türkiye'de Türk Medeni Kanununa göre ikametgah sahibi olmadan sadece kanunlara uygun      olarak oturan yabancının, ister ayrı ayrı zamanlarda ister toplu olarak bir defada yurt dışına çıkması ve kalması beş yıl içinde toplam olarak altı ayı geçmemek şartı ile ikamet süresini kesmez. Ancak Türkiye dışında geçirdiği altı ayı geçmeyecek zaman belirli ikamet süresinden düşülür.
b)    Türkiye'de Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre ikametgah sahibi olan yabancının tedavi, öğrenim veya herhangi bir mücbir sebeple yurt dışına çıkması veya böyle bir sebeple Türkiye dışında kalması hallerinde dışarıda geçen zamanın toplamı altı ayı geçse dahi ikamet süresi kesilmiş olmaz ve daimi ikametgahı Türkiye'de bulunduğu için dışarıda geçen süre ikamet süresinden indirilmez. Bu gibilerin ikametgahlarını yurt dışına nakletmeleri halinde (a) bendi uyarınca işlem yapılır.
VATANDAŞLIĞA ALINMANIN İPTALİVatandaşlığa alınma, ilgilinin yalan beyanı veya önemli bilgileri gizlemesi sonucunda gerçekleşmiş ise, vatandaşlığa alınma kararı Bakanlar Kurulunca iptal edilir. İlgilinin Türk vatandaşlığına alınmasından başlayarak 5 yıl geçtikten sonra, iptal kararı verilemez.BELGE KABULU VE VERİLMESİ

Çok dilde nüfus kayıt örnekleri verilmesine ilişkin sözleşme (XVI No'lu Sözleşme) uyarınca;

Doğum, evlenme veya ölüme ait nüfus kayıt örnekleri, ilgili bir tarafın istemesi veya kullanımının bir çeviriyi gerektirmesi halinde, bu sözleşmenin ekleri olan A, B ve C formüllerine (Bkz: Ek 9-10-11) uygun olarak düzenlenir.

Her Akit Devlette, bu kayıt örnekleri, ancak nüfus kayıtlarının aslına uygun örnekleri almak hakkına sahip kişilere verilir. Sözleşme ile yapılacak işlemle ilgili olarak talep edilen çok dilli Ahvali Şahsiye Belgeleri, veren makamın imza ve mührünü taşımak şartı ile her akit devlet ülkesinde tasdikten muaf tutulmuştur.

Sözleşmeyi onaylayan ülkeler: Avusturya, İspanya, Fransa, İtalya, Lüksenburg, Hollanda, Portekiz, İsviçre, Türkiye, Yugoslavya, Slovenya, Hırvatistan, Makedonya, Bosna-Hersek, Almanya, Belçika